المپیاد جهانی این روز ها در برگزاری بود و دیروز تمام شد.
بچه های ایران هم که خبر دارید:
تیم ۱:
۳ طلا
۲ نقره
تیم ۲:
۱ طلا
۲ نقره
۱ برنز
و الحمدلله رب العالمین!
میانگین نمره ی تیم های مختلف را حساب کردیم. به ترتیب این جور شد:
۱) ایران ۱
۲) هند
۳) ایران ۲
و اما دوست دارم خیلی بیشتر در مورد این دو هفته بنویسم که باشد تا وقتی دیگر. فقط یک شعر می نویسم که در حاشیه ی المپیاد سروده بودم:
Every body is under one sky
Every body for example you and I
now we are in the end of olympiad
finally it fineshed, Oh my God
Although the olympiad is in the end
but you shouldn't be sad my friend
In the universe we are like an ant
so our medals isn't very important
مطلبی را برای وبلاگ ِ بچه های ِ تیم ِ 2009 فرستادم و لطف کردند و در وبلاگ قرار دادند. حالا آن را با ذکر ِ ماخذ اینجا هم می گذارم :
www.3rdioaa.blogsky.com
این 5 مجموعه ی نمونه سوال به نظر ِ من سوالات ِ خوبی اند. طراح ِ شان هم من نیستم. یکی از رفقایم زحمت ِ اصلی را کشیده.
این سوال ها یک جدول ِ ثوابت کم دارند. که هرکه دانلود می کند، لابد می تواند برای ِ خودش جور کند.
مجموعه ای از 5 دسته،نمونه سوال : دانلود کنید:
(http://moosavy.persiangig.com/document/SOAL.zip) (راست کلیک و save target as را بزنید -توضیح مترجم)
امیدوارم این سوالات، به کار ِ بچه های ِ دوره ی کشوری که درست همین الآن در میدان ِ سخت ِ رقابت هستند، بیاید.
چند وقت پیش یک پوشه ی word را در رایانه ام یافتم که تاریخ ِ نگارشش حدودا به 3 سال ِ پیش بر می گردد ، یعنی زمانی که خودم تازه مرحله اول را داده بودم. این نوشته را از اینجا دانلود کنید:
(http://moosavy.persiangig.com/document/rahnamayi.pdf)
من این نوشته را به بعضی از مدال طلا های سال های ِ قبل از خودم ایمیل کرده بودم تا راهنمایی ام کنند. خواندنش شاید از جهت ِ تابوشکنی چیز ِ خوبی باشد.
چند روز پیش، مطلب درباره ی اُلی نوشتم و تا همین الآن مردد هستم که در اینترنت بگذارمش یا نه. ولی به هر حال این هم ، مطلب ِ "درباره ی اُلی..." است، که از اینجا قابل ِ دانلود است:(http://moosavy.persiangig.com/document/about oly.pdf)
من پنجشنبه (8 مرداد) راهی ِ سفر ِ حج هستم. اگر دوستی را در فضای ِ مجازی رنجانده ام، امیدوارم مرا ببخشد. و در مکه حتما دعایی ویژه در حق ِ تمام ِ کسانی که این سطور را می خوانند خواهم کرد.
و من الله التوفیق
و علیه التکلان
شاد و پیروز باشید
قرار نیست تا ابد،اسیر ِ این و آن شوی،
که برده می شوی تو تا عزیز مصریان شوی!
سلام عليكم
اينجا مثل ِ خانه هاي ِ متروكه شده است.
ديگر من هم از اينجا خوشم نمي آيد.
دوستاني كه در تيم ِ 2009 هستند وبلاگ ِ خوبي بنا كرده اند و ان شاءالله مفيد است:
http://www.3rdioaa.blogsky.com
من هنوز سوال هاي ِ مرحله 2 را نديده ام، بنابر اين خودتان مي توانيد به خوبي به پرتي ِ من نسبت به اين ماجرا پي ببريد.
اينجا مثل ِ خانه هاي ِ متروكه شده است.
ديگر من هم از اينجا خوشم نمي آيد.
...
سلام
لطفا هر نظری که راجع به المپیاد بسیج دارید. دوستانه و رو در رو اینجا بنویسید.
اگه غلطی هست حتما بنویسید ولی آقای کریمی عزیز از کجا معلوم که امتحان شبیه سال ه که اگه بهارش نکو نبود بقیه اش هم نکو نیست؟ تازه اگر هم بشه به سال تشبیه ش کرد باید ربع اول سوالات رو مساوی بهار گرفت نه سوال اول رو!!
تک تک شما ممکنه یک روزی جای امروز ما باشید.اون وقت خواهید دید که طرح و بازبینی سوال چقدر سخت و پر مسئولیته و امکان خطا همواره وجود داره.پس انتطار داریم صدها نفری که امتحان رو بازبینی می کنن خطاها رو به ما بگن.
فعلا سوال یک شک بر انگیز شده که من بررسی می کنم و کاری می کنم که حق کسی ضایع نشه.
سوالی که شعاع مداری زهره رو می خواست: اعتراف می کنم که اگه می دونستم، شعاع مداری زهره رو در ثوابت می گذاشتم ولی معتقدم که هر نجومیی موظفه که قانون تیتوس-بده رو بلد باشه.پس این سوال سر جای خودش باقیه.(در این مورد بیش از این بحث نمی کنم.)
سخنی در باب نظرات:
از قدیم رسم بوده هر کس کاغذی می نوشته زیر اون اسمش رو ثبت می کرده و این به منزله ی امضا و تائید اون شخص بوده.
از این رو نوشته های بی اسم که تائید کسی رو در پی نداره بی اعتبار محسوب می شه.
اگه کسی بیاد اینجا بی اسم فحش بده یا تعریف و تمجید کنه قطعا در هر دو صورت نمی شه روی حرفش حساب کرد.
و از همه ی اینها بدتر استفاده از امضای و اسم کسی زیر نوشته ای ست که مال او نیست.به این دلیل که اولا نویسنده برای خود قائل به احترام نبوده ثانیا از اعتبار دیگری استفاده کرده.
بچه ها یه چیزایی هست که از المپیاد نجوم مهم تره!!
گاهی وقت ها فکر می کنم که بشریت چقدر از معیارهای تمدن دوره!!
بله اینم از نجوم که به بدی بقیه ی المپیادها شد.
می دونید من المپیاد نجوم رو دوست داشتم چون سه ماهه من رو از شر آموزش و پرورش نجات داد و در این سه ماه به علت هتل بودن دوره چیزهایی یاد گرفتم که تو هیچ دانشگاه و محیط علمیی نمی شد یاد گرفت!!
به خاطر همین یه سری آدم خشک مغز که فکر می کنن علم بهتر از زندگیه،تحقیرش می کردن.
ولی الآن که آدم کوچیکها رو توش راه نمی دن،و همرنگ جماعت بقیه شدن ،دیگه کسی المپیاد نجوم رو تحقیر نخواهد کرد،اما به چه قیمتی؟!! به همون قیمتی که تک تک بچه ها برای المپیاد فیزیک می پردازن،سه سال بکوب درس بخونی آخرش تو دوره چون علامه حلی تهران نبودی طلا نشی و شروع کنی فحش دادن به خودت که چرا...؟!!!!
اصلا این کارها المپیاد رو از هدف جهانیش دور می کنه،هدف اینه که بچه ها بیان از سراسر دنیا همدیگه رو ببینن و با هم دوست بشن و زندگی یاد بگیرن.اما نو ایران...
اتفاقی که افتاده اینه:کمیته نجوم به من لطف زیادی کرد به طوری که زندگیم طور دیگه ای شد،اما با این کارش این فرصت رو از خودش گرفت که بتونه چنین لطفی رو به کس دیگه ای هم بکنه.
راجع به تغییر دادن اوضاع،هر کسی باشید و هر حرفی که بزنید به علت در نظر نگرفتن همه ی جوانب محکومید،که البته پر بی راه هم نیست،به خودتون زحمت ندید و بشینید درستون رو بخونید و منتظر بزرگ شدن باشید،مثل همه ی بچه ها!
:دی
-ممنون از کسانی که به پست قبل(که الآن پاکش کردم) لبیک گفتند.
- اگر کسانی هستند که آزمون نجوم اندیشه سازان (مبتکران) رو دادن ،لطفا نظرشون رو در مورد:
-درجه سختی
-تنوع سؤال
-شباهت به المپیاد
و...
بگن.
راستی من نظرات مطلب قبل رو که خوندم کلی شرمنده ی اخلاق ورزشیتون شدم.
امیدوارم موفق و مؤید باشید.
مطلب را عینا از وبلاگ او ذکر می کنم:
" به نام حق
همان گونه که قول داده بودم سوالات دوره را در این جا قرار داده ام امید است مورد استفاده شما قرار گیرد
لطفا بر روی لینک های زیر راست کلیک کرده و... save target asانتخاب کنید
کلیه حقوق مریوط به باشگاه دانش پژوهان جوان می باشد
v
v
v
التماس دعا
نوشته شده در شنبه بیستم مهر 1387ساعت 23:32 توسط علی ایزدی راد "
دستش درد نكنه!
اگر با پیوند بالا نشد. از اینجا دانلود کنید
ديروز جزوه ي "دستور ِ كار ِ آزمايشگاه ِ فيزيك يك" را ديدم كه بخشي از آن حاوي ِ مطالب ِ خيلي قشنگي بود: دقت ِ اندازه گيري، خطا ، نحوه ي محاسبه ي خطا ، تابع ِ توزيع ِ گاؤسي، رقم ِ با معني ، رسم ِ نمودار و ...
خيلي خلاصه و مفيد گفته شده است فكر مي كنم حتما براي ِ تان مفيد خواهد بود.
از اينجا دانلودش كنيد.(طبق ِ معمول راست كليك و save target as…)
اولین چیزی که باید بگویم این است که اینجا فراموش نشده است. درست است که اکثر ِ نویسندگان ِ این وبلاگ دانشجو شده اند و کار و بار ِ شان خیلی زیاد است و سر ِ شان خیلی شلوغ اما تلاش می شود که وبلاگ هر از چندی به روز شود.
دومین چیزی که می خواستم بگویم توصیه هایی است برای ِ کسانی که می خواهند تازه شروع کنند:
پارسال مطلبی در این خصوص نوشتم و در وبلاگ ِ شخصی ام گذاشتم. اما با توجه به اینکه المپیاد نجوم کمی دچار تحول (به عقیده ی من تکامل) شده است. همان مطلب را با یک سری اصلاحات دوباره می آورم:
نیت ِ بدی نداشتم!
در این نوشته سعی کرده ام که مطالب مورد نیاز برای المپیاد نجوم را بیشتر بصورت موضوعی بگویم و کتابهایی برای هر قسمت معرفی کنم.این مطلب به درد کسانی که تازه می خواهند شروع کنند هم می خورد.هر چند المپیاد یک حرکت قابل پیشبینی ندارد.و اینها تنها نظرات شخصی من است اما فکر می کنم بتواند مخصوصآ برای کسانی که دسترسی کمتری به معلم و کلاس دارند مفید باشد.بدیهی است که بعضی کتابها ساده تر و بعضی مشکل ترند. سعی کنید از مطالب ساده تر و قابل فهم تر شروع کنید.تعداد کتاب هایی که معرفی کرده ام زیاد است و بعضی کتاب ها هم خیلی گران قیمت هستند.بنابراین خرید آنها اصلآ به صرفه نیست.من بیشتر ِ کتابهایی که می خواندم را از کتابخانه امانت می گرفتم.شما هم برای این مشکل می توانید از کتابخانه ها استفاده کنید.خواندن ِ تمام کتاب ها هم ضروری نیست و خیلی از کتابها مطالب مشابه ِ یکدیگر دارند.اگر خواستید کتابی را تهیه کنید سعی کنید بصورت گروهی بخرید تا از هر کتاب نفرات زیادی استفاده کنند.
هیچ می دانی ستاره چیست؟
(البته یک سری کتاب های خیلی خیلی ساده و شیرین مثل کتاب های آیزاک آسیموف و... وجود دارد که معمولآ بچه های علاقه مند در سن و سال کم می خوانند اما فکر می کنم اگر یک دانش آموز دبیرستانی بخواهد بصورت جدی برای المپیاد نجوم بخواند می تواند از کتاب های زیر استفاده کند تا سریعتر شروع به خواندن مطالب محاسباتی کند):
=" نجوم به زبان ساده"(نوشته ی "مایر دگانی" . ویرایش جدیدش جدیدآ چاپ شده که اگر آن را گیر بیاورید خیلی خوبه. این کتاب برای آشنایی کلی با بسیاری از مفاهیم نجوم خوب است اما نیاز نیست وقت زیادی صرف قسمت صورت های فلکی و مطالب حفظی منظومه ی شمسی در این کتاب شود )
="ساختار ستارگان و کهکشان ها"( نوشته ی "پاول هاج" از انتشارات "گیتاشناسی". برای آشنایی با اختر فیزیک ،عمر ستارگان،کهکشان ها و... بصورت توصیفی مناسب است)
="اساس ستاره شناسی"(این کتاب نسبتآ قطور است اما مطالبش در سطح پایین است.بخش گرفتگی هایش خیلی خوب و جالب است اما در کل خیلی من روی این کتاب حساب باز نمی کنم.در مجله ی نجوم هم مطلبی در نقد ِ این کتاب خواندم که دیگر واقعا امیدم از این کتاب برید.)
*نیازی نیست در اینجور کتابها زیاد توقف شود .مثلا" نجوم به زبان ساده" افسانه ی مربوط به صورت های فلکی را هم نوشته است که اصلآ به درد المپیاد نمی خورد.درضمن در این کتاب ها یادگیری مفاهیم مهم است نیاز به حفظ کردن نیست .مثلآ کتاب " اساس ستاره شناسی" قسمت هایی به عنوان جعبه (اگر درست یادم باشد) دارد که در آن ها فرمول هایی را بدون اثبات و دلیل آورده و از آنها سوال طرح کرده است.اصلآ نیاز نیست که این فرمول ها حفظ شود. مگر ما ماشین های حفظ ِ فرمول هستیم!
در ضمن بعضی کتاب ها مثل "حکایت خلقت عالم پس از نخستین سه دقیقه" از انتشارات "ققنوس" یا واحد دو "طرح فیزیک هاروارد" از انتشارات "فاطمی"که با عنوان حرکت در آسمان است در سایت باشگاه برای المپیاد نجوم معرفی شده اند که اگر نگاهی به این کتابها هم بشود بد نیست.
هِی زمینی! آسمان بازیچه نیست!
رصد از مباحثی است که در این سالها خیلی به آن تاکید شده است.برای رصد کتاب خواندن زیاد مهم نیست کار عملی مهم است. باید زیاد تمرین شود تا فرد بتواند تمام صورت فلکی های نیمکره ی شمالی و مکان تقریبی آنها در آسمان را بلد باشد. همچنین زاویه سنجی و قدر سنجی بصورت تخمینی چیز های خیلی مهمی هستند که در دوره ی کشوری و جهانی مورد نیازند.البته در دوره ی تابستانی آموزش های خوبی در این ضمینه ها داده می شود . بهتر است برای تقویت رصد با گروه های رصدی که در بعضی از شهر های کشور وجود دارند هماهنگ بود چون یادگیری صورت های فلکی فقط با نقشه کار سختی است و بهتر است که کسی به آدم کمک کند و جای آنها در آسمان را نشانمان دهند. ( البته من وقتی اسم ِ تور ِ رصدی و مورد های ِ مشابه اش را می شنوم یکجوری می شوم. به خاطر ِ اینکه زیاد دیده ام که عموما تحت ِ این نام های قشنگ و علمی چه کارهایی صورت می گیرد، به هر حال شما استفاده ی مفید کنید و مثل ِ من سعی کنید به خدا پناهنده شوید)
اما در کنار کار عملی می توان از بعضی کتاب ها کمک گرفت:
="راهنمای آسمان شب"
="صورت های فلکی"
="شناخت مقدماتی ستارگان" از انتشارات "گیتاشناسی".
اختر فیزیک+کیهانشناسی+مغز ِ دبیرستانی=نجوم مقدماتی
مباحثی مثل اختر فیزیک و کیهانشناسی اگر بخواند بصورت درست و کامل مطالعه شوند حاوی مطالب بسیار دشوار و ریاضیات پیچیده ای هستند.در المپیاد معمولآ فقط به اندازه ی مطالبی ساده و قابل فهم توسط دانش آموزان دبیرستانی وارد این مباحث می شوند.(هرچند گاهی بیشتر هم می شوند) بهتر است اسمش را نجوم مقدماتی بگذاریم.سعی کنید زیاد وارد قسمت های سخت ان نشوید.مثلآ حتی اگر خیلی علاقه مند به کارهای محاسباتی با ریاضیات پیشرفته هستید به معادلات تعادلی درون ستاره ها بسنده کنید. باز هم می گویم که وقتتان را زیاد صرف مطالبی که از قیافه ی شان معلوم است فراتر از سطح المپیادند نکنید.
کتابهای زیر برای نجوم مقدماتی مناسبند:
="نجوم و اختر فیزیک مقدماتی جلد 1 و2"نوشته ی "زیلیک"و "اسمیت"(این کتاب کتاب بسیار خوب و مفیدی است و علاوه بر نجوم مقدماتی مطالب مفید دیگری هم دارد .سعی کنید هر چه می توانید از سوالاتش حل کنید..البته نیازی به تمرکز روی بخش هایی از جلد دوم این کتاب (حدودآ نیمه ی دوم جلد دوم) نیست.البته آن قسمت ها را هم بخوانید.ولی من خواندم و سر در نیاوردم)
="در آمدی بر اختر فیزیک نوین" نوشته ی "دکتر ریاضی"(این کتاب چندان مناسب المپیاد نیست اما فصل های 1 و 2 اش را بخوانید)
اِف مساویه با جی اِم یک اِم دو تقسیم بر آر دو
مکانیک ِ سماوی بسیار مهم است اما متاسفانه کتاب های خوب و جامعی در این ضمینه وجود ندارد.و باید مطالب مربوط به مکانیک سماوی را از جاهای مختلفی گیر آورداگر کسی دسترسی به کتابهای زبان انگلیسی در این ضمینه داشته باشد و آنها را بخواند خیلی خوب است.
=جلد یک هالیدی(نیازی نیست که تمام این کتاب بصورت دقیق بررسی شود و روی تمام مسائل و پرسشهای تمام فصل هاش فکر شود.فصلهای مربوط به گرانش ،مرکز جرم ،تکانه ی خطی و زاویه ای ،برخورد ،حرکت دایره ای ،سینماتیک یک بعدی و دو بعدی ،نوسانگر هماهنگ ساده،کار و انرژی و چیز های شبیه اینها خیلی مهم هستند .خوب پس همان بهتر است که کل ِ این کتاب را بخوانید. البته می توان بعضی از این مباحث را از کتاب های دبگر مثل فیزیک پایه یا دوره ی درسی فیزیک هم خواند )
=آشنایی با مکانیک کلپنر (اصلآ نیاز نیست کل این کتاب خوانده شود .یادگیری دستگاه مختصات قطبی ، شناخت قوانین نیوتن ،تکانه زاویه ای ، نیرو های مجازی و چیزهای شبیه به اینها در این کتاب مفید است .اما مهمترین فصل مورد نیاز آن حرکت ِ تحت ِ تاثیر از نیروی مرکزی است که آدم را تحت ِ تاثیر قرار می دهد )
=فصل پنج "نجوم کروی" (این قسمت برای یادگیری معادله ی کپلر و عناصر مداری خیلی با حال است)
= http://web.nps.navy.mil/~ssweb/AA4362/AA4362.html""(این آدرس اینترنتی حاوی یک سری جزوه های آموزشی برای مکانیک سماوی است که برای استفاده می توان فایلهای powerpoint را دانلود کرد.)
=کتاب های مکانیک فولز ، ماریون و سایمون هم حاوی مطالب مفیدی در ضمبنه ی نیروی مرکزی و حرکت های دایره ای و بیضوی و... دارند که می توان از بخش هایی از این کتاب ها و مخصوصآ از سوالات آنها استفاده کرد که مقدار ِ استفاده کاملا مرتبط با قدرت ِ علمی ِ خودتان است.
*مکانیک سماوی مبحثی تقریبآ بی انتها است. یعنی هر چه تلاش کنید می توانید مطالب جدید یاد بگیرید .خودتان را عذاب ندهید.سعی کنید مطالبی را که می خوانید (هر چند کم)درست یاد بگیرید.به سوالات مرحله اول و مرحله دوم سالهای گذشته رجوع کنید.و ببینید تا چه اندازه توانایی حل سوالات آنها را دارید.
اینَم آخَر ِ شه!
نجوم کروی از مباحث زیبا و مهم المپیاد است.که برای آن کتاب "نجوم کروی" نوشته ی "اسمارت" مناسب است.ابتدا فقط 2 فصل اول را بخوانید و سعی کنید هرچه می توانید از مسائلش حل کنید. به جز 2 فصل اول ،فصل3،5 و 6 هم مهم هستند. خلاصه این کتاب کتاب خیلی جالبی است. اگر از فصل های دیگرش مثل بعضی از فصول آخر این کتاب هم چیزهایی بخوانید خوب است.
راستی...
کتاب "ستاره شناسی اصول و عمل" کتاب بسیار خوبی است که به درد خیلی از مباحث المپیاد می خورد. با توجه به اینکه این کتاب کمیاب است.اگر در کتابخانه ای آن را پیدا کردید.از دست ندهیدش.
کتاب "فن آوری تلسکوپ ها" هم جالب است.کتاب"فراگیری فعال نجوم" هم شامل یک سری مسائل تحلیلی است که برای کسب توانایی حل سوالات تحلیلی خوب است.(در مسابقات کشوری و جهانی یکی از امتحانات امتحان تحلیلی است:practical )
کتابی جدیدآ چاپ شده است به نام:"تئوری و مسائل نجوم".گویا ترجمه ی سریِ شوم(!) است.
کتابی هم به نام "آمادگی برای المپیاد نجوم" توسط "نشر سالوک" چاپ شده است.که مطالبی در خصوص مکانیک سماوی ، نجوم کروی و... دارد.تقریبآ این کتاب خلاصه ای از مطالب و سوالات چند کتاب است.هرچند ایراداتی دارد.و مفهومی نیست.اما شاید مفید باشد. البته بعید می دانم که چندان به درد بخورد.
در ضمن خوب است قبل از ورود به مطالبی که ریاضیات ِ پیشرفته ای نیاز دارند ریاضی یاد بگیرید. کتاب "حسابان" سال سوم دبیرستان و همچنین فایل های pdf سایت رشد برای مشتق و انتگرال خوب هستند .(این آدرس: http://olympiad.roshd.ir/Physics/main.html .قسمت حساب دیفرانسیل و انتگرال . مطالبی که آیکون فایل های pdf را دارند قابل دانلود هستند) کتاب ِ "حساب دیفرانسیل و انتگرال و هندسه ی تحلیلی " نوشته ی توماس هم خوب است اما من کتاب ِ "حساب دیفرانسیل و انتگرال" نوشته ی دکتر شهشهانی را ترجیح می دهم.یک کتاب هم هست به نام ِ "حساب دیفرانسیل و انتگرال" نوشته ی آپوستل که صدرا (ج) خیلی تعریفش را کرده است و هر روز می آید و بخشی از فضایل ِ این کتاب را برای ِ مان بر می شمارد (در دانشگاه) اما من هنوز اصلا آن را نخوانده ام.
کتاب " هندسه ی تحلیلی و جبر خطی " سال پیش دانشگاهی هم برای یادگیری مقاطع مخروطی و کمی هم بردار مناسب است.
اپتیک را هم فراموش نکنید.در حد دبیرستان.
سومین چیزی که می خواستم بنویسم یک شعر است. که آن را در ادامه ی مطلب می گذارم.
» ادامه مطلب
سلام علیکم
شروع ِ ماه مبارک را تبریک می گویم.
جهانی ِ امسال هم گذشت. و احتمالا از نتایج و ... با خبرید.
این مطلب را دارم می گذارم اما واقعا نمی دانم چه می خواهم بگویم. فعلا همینجوری برای ِ خالی نبودن ِ عریضه یک سوال می گذارم:
ستاره ای با شعاع ِ زاویه ای ِ α (بر حسب ِ رادیان) و قدر ِ ظاهری m در نظر بگیرید.
الف) دمای این ستاره را بر حسب ِ پارامتر های مسئله و دسته ای از ثوابت بدست آورید.
ب) اگر در محاسبه ی α خطای نسبی ِ ما ρα باشد،خطای نسبی ِ T ، یعنی ρT را بدست آورید.
گویا کمیته نجوم قصدی برای اعلام کف نمره ها ندارد و آن را "محرمانه" می داند، و سعی من در اینجا بر آن است که کف را بیابیم و از این جهت باید بالاترین نمره ای که در کارنامه ای به کسی رسیده است را پیدا کنیم.
تا کنون من نمره ای بالاتر از 177 ندیده ام، شما هم در کامنت ها آن را گسترش دهید.
و السماء رفعها و وضع المیزان
قصد داشتم مطلب ِ بسیار کاملتری بگذارم.اما متاسفانه مشکلی که برای رایانه ام به وجود آمد نگذاشت. و عکس های زیادی را آماده کرده بودم که از دست رفتند. اما بخاطر اینکه قول داده بودم مطلبی می گذارم.
رصد از مباحثی است که توسط اعضای کمیته خیلی به آن تاکید می شود. و از طرف ِ دیگر چون در آزمون مرحله دوم معمولا سوال ِ رصد وجود ندارد. بخش ِ قابل ِ توجهی از قبولی های مرحله دوم چیز ِ زیادی از رصد نمی دانند و در این خصوص کار نکرده اند.
در طول دوره ی کشوری چندین شب رصدی برای تمرین و آموزش در نظر گرفته شده است که برای رصد دانش آموزان را به خارج از شهر می برند. در آخرین شب رصدی امتحان رصد برگزار می شود.
رصد معمولا وجه ی ناشناخته ای از دوره ی کشوری است. و دانش آموزان قبل از دوره نوع ِ سوالات ِ تئوری را بسیار دیده اند ودر این ضمینه ها بسیار کار کرده اند. اما معمولا نمی دانند امتحان ِ رصد شامل چه جور سوالاتی است. قصد ِ من این است که با این مطلب تا حدودی این غریبگی با امتحان ِ رصد را از بین ببرم.
در المپیاد ِ IOAA که ایران هم از این پس در آن شرکت خواهد کرد رصد 20 درصد ِ نمره ی کل را تشکیل می دهد. و احتمالا المپیاد ِ داخلی هم چنین رویه ای را پیش بگیرد.
مباحثی که در آزمون رصد وجود دارد شامل موارد ِ زیر می تواند باشد:
1- صورت های فلکی
2- مدار ها و نقاط ِ خاص بر روی ِ کره ی سماوی
3- تخمین ِ زاویه
4- تخمین ِ قدر
5- اجرام ِ خاص
حالا هر مورد را به صورت ِ جزئی تر و دقیق تر بررسی می کنیم:
1- صورت های فلکی:
لازم است تمام ِ صورت های ِ فلکی ای که در حوالی تهران به خوبی دیده می شوند را بلد باشید و بتوانید در آسمان پیدا یشان کنید. سعی کنید همسایگان ِ هر صورت فلکی را در آسمان پیدا کنید.
یکی از سوالات ِ پارسال این بود که "همسایگان ِ چلپاسه را به ترتیب از جهت ِ شمال بنویسید." یا نقشه ای به ما داده بودند که حاوی ِ نقطه های ریز و درشتی بود(ستارگان) و بعد باید صورت فلکی هایی که در نقشه بود را مشخص می کردیم.
توجه ِ ویژه ای به صورت فلکی های ریزه میزه مثل ِ روباهک و سپر و تیر و... داشته باشید. یکی از سوالات ِ رصد ِ المپیاد جهانی ِ کریمه (IAO) نشان دادن ِ صورت فلکی ِ دلفین بود.
کاری که گاهی برای یادگیری ِ صورت های ِ فلکی توصیه می شود طرح کشیدن از آنهاست. یعنی مثلا به صورت فلکی ِ عقاب در آسمان نگاه کنید و سعی کنید نقاشی ِ آن را با حفظ ِ مقیاس بکشید و همچنین دایره های ِ توپری که به عنوان ِ ستاره ها می کشید اندازه هایی متناسب با قدر ِ ستاره ها داشته باشند یعنی همانطور که در نقشه های آسمان می بینید. به این عمل طرح کشیدن از صورت فلکی می گویند.
البته کسانی که می خواهند این عمل را خیلی باکلاس تر جلوه دهند به آن اسکچ زدن می گویند. (طرح = sketch) اما در عمل همان نقاشی کشیدن ِ خودمان است.یکی از سوالات ِ رصد ِ دوسال پیش طرح کشیدن از صورت فلکی ِ دلفین بود.
2- مدار ها و نقاط ِ خاص بر روی ِ کره ی سماوی:
بسیار دقت کنید که استوای سماوی و دایرة البروج در کره ی آسمان از چه نقاطی می گذرند. محل ِ اعتدالین و انقلابین را به خاطر بسپارید.
قطب ِ شمال ِ دایرة البروج و مسیر ِ قطب ِ شمال ِ سماوی به خاطر ِ حرکت ِ تقدیمی و همچنین محل ِ مرکز ِ کهکشان ِ راه ِ شیری هم از چیزهایی هستند که بلد بودنشان بد نیست.
یکی از سوالات ِ رصد ِ ما چنین چیزی بود که "الآن کدام یک از انقلابین در آسمان است؟" به عنوان ِ تمرین شما سعی کنید محل ِ استوای سماوی و دایرة البروج را در آسمان مشخص کنید. یا زمان ِ نجومی را در لحظه ای خاص تخمین بزنید.
3-تخمین ِ زاویه:
برای تخمین زدن ِ زاویه ها ابتدا از روی کتاب یا نرم افزاری که فاصله ی زاویه ای ِ ستارگان را نشان می دهد مثل برنامه ی استاری نایت (starry night) فاصله ی زاویه ای ِ تعدادی از ستاره ها را یادداشت کنید.(سعی کنید زاویه ها از حدود ِ یک درجه تا بیست و چند را شامل شود.) دست ِ تان را به صورت ِ کشیده به سوی ِ آسمان بگیرید و اندازه ی مشت و وجب و بند های انگشت ِ دست ِ تان را با امتحان کردن ِ فاصله هایی که یادداشت کرده اید، پیدا کنید. مثلا یک وجب ِ دست ِ من نوزده و نیم درجه است.
شما باید چهار،پنج تا از مقدارهای ِ دست ِ تان را حفظ باشید. با داشتن ِ این اندازه ها می توانید هر فاصله ی زاویه ای را تخمین بزنید. سعی کنید دقت ِ تان در حدود ِ یکی،دودرجه باشد. تمرین های ِ زیادی می توانید برای ِ این کار انجام دهید مثلا سمت و ارتفاع یا میل را تخمین بزنید.
توجه کنید که فاصله ی دست تا چشم در حالت های ِ مختلف فرق می کند بنابراین اندازه های شما هم دقیق نخواهند بود. برای حل این مشکل می توانید همیشه موقعیت و سر و دست ِ تان را نسبت به هم ثابت نگهدارید و از کمر،خودتان را خم و راست کنید.
4- تخمین ِ قدر:
معمولا وقتی می خواهند قدر ِ ستاره ای را تخمین بزنید تعدادی قدر ِ معیار می دهند و شما باید با مقایسه کردن ِ قدر ِ ستاره ی مورد ِ نظر با معیار ها حدود ِ آن را پیدا کنید. مثلا اگر دیدید قدر ِ مجهول بین ِ دو و سه است می گویید دو ونیم.
البته بد نیست که تعدادی قدر ِ معیار هم حفظ باشید تا از انها در موقع ِ نیاز استفاده کنید چون گاهی قدر ِ معیار نمی دهند. به نظر ِ من دقت ِ سه دهم برای ِ قدر خوب است. با تمرین ِ بسیار تخمین های ِ تان خوب و خوبتر می شوند.
5-اجرام ِ خاص:
خوب است که محل ِ سیارات را بلد باشید. به ندرت پیش می آید که سوالاتی کنند که لازمه ی آن بلد بودن ِ تمام ِ اجرام ِ مسیه باشد. اما بلد بودن مهمترین ها مثل ِ خوشه ی پروین(M45)،کهکشان ِ آندرومدا(m31) و ... تقریبا ضروری است.
در امتحان ِ رصد کار با تلسکوپ چندان جایی ندارد.اگر یک موقع کار با تلسکوپی هم باشد از تنظیم کردن ِ تلسکوپ بر روی ِ یک ستاره یا خوشه ی پروین و آندرومدا فراتر نمی رود. من نمی دانم تا چه حد باید آدم اسم ِ خاص ِ ستاره های دوتایی یا متغیر حفظ باشد؟
اما هیچ بعید نیست که مثلا سوالی کنند که لازمه ی جواب دادن به آن حفظ بودن ِ نام ِ ستاره ای باشد.مثلا قدر ِ مراق را تخمین بزنید که برای جواب دادن باید بدانید مراق کدام است. اما به نظر ِ من از این چیزها صرف ِ نظر کنید و وقتی را صرف ِ حفظ کردن ِ اسم نکنید چون احتمالا نمره ی کمی خواهد داشت.
گاهی اوقات هم آدم سوالاتی می بیند که می خواهد شاخ در بیاورد. مثلا در جهانی ِ هند گفته بودند البیرئو(albirio) را با تلسکوپ نشان دهید. حالا البیرئو چیست؟ همان بتای دجاجه که یک دوتایی ِ معروف است. به هر حال بهتر است اصلا بی خیال ِ چنین حفظیاتی باشیم.
-------------------------------------------------------------------------
احتمالا جاهایی از حرفهایم برای ِ تان نا مفهوم است. چون خیلی با عجله مطلب را نوشته ام. الآن ساعت دو بامداد است و قرار است صبح به بندر عباس بروم و یک هفته بعد از بندر به تهران.و حدود ِ دو ماه تهران خواهم بود. سعی می کنم در این مدت ایرادات ِ نوشته ام را تصحیح کنم.
راستی آیا من ستاره ی سهیل را در بندرعباس خواهم دید!
و من الله التوفیق
پاسخ ِ سوال ِ مطلب ِ گذشته:
با داشتن ِ زمان ِ اذان ِ ظهر می توانیم زاویه ی ساعتی خورشید را در هر لحظه ای بدست آوریم.و با داشن ِ تاریخ هم میل ِ خورشید را.
پس در دو زمان ِ مورد نظر ارتفاع خورشید را بدست می آوریم:
a1=11˚.02
a2=7˚.82
اگر l را طول ِ همان هشت آجر در نظر بگیریم پس:
l=h(tan a1-tan a2)
l=8* 8.8cm=70.4cm
==> h=12.3 m
پس از نظرات ِ دوستان :
البته اين جواب كاملا درست نيست بلكه تنها حدود ِ جواب را مي دهد. اگر بخواهيم پاسخ ِ صحيح بدهيم بايد تغييرات ِ سمت را تاثير دهيم كه حتما نياز به اين است كه بدانيم ديوارها در چه جهتي هستند.(مثلا چه زاويه اي با جهت ِ جنوب مي سازند) اما براي ختم كردن ِ بحث ها و مجادله ها ديگر دنبالش نمي كنيم با اين توضيح ثانويه كه اطلاعات ِ مسئله كافي نيست.
پاسخ به تعدادی از نظرات در ادامه ی مطلب:
» ادامه مطلب